ฐานการทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ

ฐานเรียนรู้ที่ 04 · DRY BIO-FERTILIZER LEARNING BASE

ฐานการทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ

เปลี่ยนเศษพืช มูลสัตว์ และวัสดุอินทรีย์ในพื้นที่ ให้เป็นปุ๋ยคุณภาพ ลดของเสีย ลดต้นทุน และคืนธาตุอาหารสู่ดินอย่างปลอดภัย

แนวคิดของฐาน

วัสดุเหลือใช้ในสวนไม่จำเป็นต้องกลายเป็นขยะ หากรู้จักจำแนกและจัดการอย่างเหมาะสม อินทรียวัตถุ เช่น เศษหญ้า ใบไม้ ผักตบชวา เศษผัก มูลสัตว์ รำ และน้ำหมักจุลินทรีย์ สามารถหมุนเวียนกลับมาเป็นปุ๋ย ช่วยเพิ่มอินทรียวัตถุและปรับปรุงดินให้เหมาะกับการปลูกพืช

การจัดการกองวัสดุอินทรีย์สำหรับทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ
การจัดการวัสดุอินทรีย์และกองปุ๋ยในพื้นที่จริงของสวนป่าริมธาร

เรียนรู้อะไรจากฐานนี้

  • จำแนกวัสดุที่เหมาะและไม่เหมาะสำหรับทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ
  • เข้าใจบทบาทของวัสดุคาร์บอน วัสดุไนโตรเจน มูลสัตว์ น้ำ และจุลินทรีย์
  • เรียนรู้การจัดสัดส่วนวัสดุตามสูตรที่ใช้จริงของฐาน
  • ฝึกควบคุมความชื้น อากาศ และอุณหภูมิภายในกองปุ๋ย
  • รู้จักการกลับกองและการดูแลให้กระบวนการย่อยสลายดำเนินอย่างเหมาะสม
  • วิเคราะห์ปัญหากลิ่น กองไม่ร้อน แห้งเกินไป หรือชื้นเกินไป
  • แยกปุ๋ยที่ยังไม่สุกออกจากปุ๋ยที่พร้อมพัก เก็บ และนำไปใช้

วัสดุที่นำมาเรียนรู้

  • อินทรียวัตถุ ได้แก่ เศษหญ้า ใบไม้ ผักตบชวา และเศษผัก
  • มูลสัตว์ที่เหมาะสม
  • รำ
  • น้ำหมักจุลินทรีย์
  • น้ำสำหรับควบคุมความชื้น

หัวใจของกองปุ๋ย

  • ความชื้นพอดี
  • มีอากาศถ่ายเท
  • อุณหภูมิเปลี่ยนตามกระบวนการ
  • กลับกองและติดตามอย่างสม่ำเสมอ
การรวบรวมผักตบชวาและพืชน้ำเป็นวัตถุดิบอินทรีย์
รวบรวมผักตบชวาและพืชน้ำจากแหล่งน้ำ เพื่อนำกลับมาใช้เป็นวัตถุดิบอินทรีย์
ตัวอย่างวัสดุหลักสำหรับทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ
ตัวอย่างวัสดุหลักที่ใช้เรียนรู้การจัดสัดส่วนก่อนผสมเป็นกองปุ๋ย

ขั้นตอนการสาธิต

  1. ชั่งหรือตวงวัสดุตามสูตรที่ใช้จริงของฐาน
  2. ผสมวัสดุให้กระจายตัวสม่ำเสมอ
  3. เติมความชื้นและทดสอบด้วยการกำวัสดุในมือ
  4. ขึ้นกองปุ๋ยให้มีขนาดและรูปทรงเหมาะสม
  5. ติดตามอุณหภูมิ ความชื้น กลิ่น และสภาพของกอง
  6. กลับกองตามช่วงเวลาที่เหมาะสม
  7. เปรียบเทียบตัวอย่างปุ๋ยในระยะต่าง ๆ และตรวจความพร้อมก่อนใช้
ตัวอย่างการจัดกองปุ๋ยแบบไม่กลับกอง
ตัวอย่างการจัดกองปุ๋ยแบบไม่กลับกอง พร้อมร่องรับน้ำหมักตามแนวทางที่ใช้ในพื้นที่
เศษไม้และกิ่งไม้จากสวนเตรียมย่อยเพื่อใช้ประโยชน์
รวบรวมเศษไม้และกิ่งไม้จากสวน เตรียมย่อยขนาดเพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ในระบบ

รูปแบบกิจกรรม

  • เดินชม: ชมจุดรวบรวมวัสดุ พื้นที่ทำปุ๋ย และการนำปุ๋ยกลับไปใช้ในแปลง
  • สาธิต: การจำแนก ชั่ง ตวง ผสม ทดสอบความชื้น และขึ้นกองปุ๋ย
  • Workshop: ผู้เรียนลงมือผสมวัสดุ ทดสอบความชื้น และฝึกแยกปุ๋ยที่ยังไม่สุกกับปุ๋ยพร้อมใช้

รู้ได้อย่างไรว่าปุ๋ยพร้อมใช้

  • วัสดุเดิมย่อยสลายจนจำแนกได้ยาก
  • เนื้อปุ๋ยร่วน สีเข้ม และมีกลิ่นคล้ายดิน
  • อุณหภูมิลดลงใกล้เคียงอากาศภายนอก
  • ไม่มีความร้อนหรือกลิ่นหมักรุนแรงกลับมาอีก
  • พักปุ๋ยให้เหมาะสมก่อนเก็บหรือใช้กับพืช

ผลลัพธ์ที่ผู้เรียนจะได้รับ

ผู้เรียนสามารถเลือกใช้ทรัพยากรในชุมชน วางแผนทำปุ๋ยแห้งชีวภาพ ดูแลกองปุ๋ย แก้ปัญหาเบื้องต้น และตรวจความพร้อมของปุ๋ยก่อนนำไปใช้ ช่วยลดของเสีย ลดรายจ่าย และเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้ดินอย่างเป็นระบบ

สนใจเรียนรู้หรือศึกษาดูงาน

สอบถามรูปแบบการสาธิตและ Workshop ที่เหมาะกับจำนวนผู้เข้าร่วมได้ล่วงหน้า