ดอกเก๊กฮวยป่าสีเหลืองและดอกตูมในสวนป่าริมธาร

03 เก๊กฮวยป่า (ดอกเล็ก)

Wild chrysanthemum
Chrysanthemum indicum L. · ASTERACEAE

รู้จักเก๊กฮวยป่าภายใน 30 วินาที

ไม้พุ่มเตี้ยดอกสีเหลืองขนาดเล็ก มีกลิ่นเฉพาะ เป็นวัตถุดิบสำคัญของฐานดอกไม้กินได้ ตั้งแต่การเก็บเกี่ยวจนถึงการทำแห้งและชงเครื่องดื่ม

ส่วนที่ใช้
ดอก

จุดเด่น
เครื่องดื่มและการทำแห้ง

รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0003

พรรณไม้หมายเลข 03

ไม้ล้มลุกหรือพุ่มเตี้ย ดอกสีเหลืองขนาดเล็ก มีกลิ่นเฉพาะ นิยมเก็บดอกเมื่อบานเต็มที่

ข้อมูลชื่อและการจำแนก

  • ชื่อไทย: เก๊กฮวยป่า (ดอกเล็ก)
  • ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: เก๊กฮวยป่า, เก๊กฮวยดอกเล็ก
  • ชื่ออังกฤษ: Wild chrysanthemum
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Chrysanthemum indicum L.
  • วงศ์: ASTERACEAE

ลักษณะทั่วไป

  • ไม้ล้มลุกหรือพุ่มเตี้ย ดอกสีเหลืองขนาดเล็ก มีกลิ่นเฉพาะ นิยมเก็บดอกเมื่อบานเต็มที่

แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย

  • มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบตามพื้นที่เปิดและไหล่เขา

การขยายพันธุ์

  • เพาะเมล็ด แยกกอ หรือปักชำยอด; เด็ดยอดช่วยให้แตกพุ่มและออกดอกพร้อมกัน

การปลูกและดูแลรักษา

  • ชอบแดดจัด ดินร่วนระบายน้ำดี เด็ดยอดช่วยให้แตกพุ่ม

ด้านอาหารและส่วนที่กินได้

  • ดอกแห้งชงเป็นเครื่องดื่มได้เมื่อยืนยันชนิดและผลิตด้วยมาตรฐานอาหาร
  • ไม่ควรใช้ดอกไม้ประดับที่ไม่ทราบสารเคมี

คุณค่าทางโภชนาการ

  • เครื่องดื่มไม่หวานให้พลังงานต่ำ; จุดเด่นอยู่ที่สารพฤกษเคมีในดอก
  • น้ำตาลที่เติมเป็นตัวกำหนดพลังงานของเครื่องดื่ม

สารสำคัญและสารให้สี

  • ดอกมีฟลาโวนอยด์และกรดฟีนอลิกหลายชนิด สีเหลืองสัมพันธ์กับฟลาโวนอยด์และแคโรทีนอยด์
  • การตากร้อนหรือเก็บนานอาจลดสี กลิ่น และสารสำคัญ

สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน

  • มีการใช้ดอกในระบบยาดั้งเดิมและมีงานทดลองต้านอนุมูลอิสระ/การอักเสบ
  • หลักฐานในคนยังไม่เพียงพอสำหรับรับรองการรักษาโรค

การนำไปใช้ประโยชน์

  • ดอกแห้งนิยมชงเป็นเครื่องดื่มสมุนไพร
  • ปลูกเป็นไม้ดอกและแหล่งอาหารของแมลงผสมเกสร

การแปรรูปและสร้างมูลค่า

  • เก็บดอกบาน → คัดสิ่งแปลกปลอม → ทำแห้งอุณหภูมิเหมาะสม → บรรจุกันชื้น
  • ตรวจเอกลักษณ์พืช สารตกค้าง และเชื้อรา

ข้อควรระวัง

  • ผู้แพ้พืชวงศ์ทานตะวันควรหลีกเลี่ยงหรือทดลองในปริมาณน้อย

บันทึกจากสวนป่าริมธาร

  • เหมาะเป็นฐานเรียนรู้การเก็บดอก การทำแห้ง และเครื่องดื่มสมุนไพรอย่างรับผิดชอบ

แหล่งอ้างอิง

  1. Plants of the World Online — ตรวจสอบชื่อพฤกษศาสตร์
  2. PubMed — ค้นงานวิจัยของชนิดพืช
  3. USDA FoodData Central — ฐานข้อมูลองค์ประกอบอาหาร