ฐานการออกแบบโคก หนอง นา

แนวคิดของฐาน

การออกแบบโคก หนอง นา เริ่มจากการเข้าใจพื้นที่ ไม่ใช่การใช้แบบเดียวกับทุกแห่ง ผู้เรียนต้องพิจารณาระดับสูงต่ำ ทิศทางน้ำ ชนิดดิน แสงแดด ลม ทางเข้าออก และวิถีการใช้งานของเจ้าของพื้นที่ ก่อนกำหนดตำแหน่งโคก แหล่งน้ำ พื้นที่ปลูก และทางสัญจร

สวนป่าริมธารพัฒนาพื้นที่รวมประมาณ 25 ไร่ โดยเชื่อมการจัดการน้ำ การปลูกพืชหลายระดับ การผลิตอาหาร และพื้นที่เรียนรู้เข้าด้วยกัน ฐานนี้ช่วยให้เห็นว่าแบบที่ดีต้องสอดคล้องกับข้อจำกัดของพื้นที่ งบประมาณ แรงงาน และการดูแลหลังการก่อสร้าง

เรียนรู้อะไรจากฐานนี้

• สำรวจระดับพื้นที่และอ่านทิศทางการไหลของน้ำในฤดูฝนและฤดูแล้ง
• กำหนดเป้าหมายของพื้นที่ เช่น น้ำ อาหาร ที่อยู่อาศัย รายได้ และพื้นที่เรียนรู้
• จัดตำแหน่งโคก หนอง นา ร่องน้ำ ทางเดิน อาคาร และระบบสาธารณูปโภคให้ทำงานร่วมกัน
• วางระบบรับ ชะลอ กระจาย ซึม และเก็บน้ำตามสภาพจริง
• ออกแบบการปลูกพืชหลายระดับให้เหมาะกับความชื้น แสง และการใช้งาน
• แบ่งการพัฒนาเป็นระยะตามงบประมาณและกำลังดูแล
• ติดตามผลหลังใช้งานจริงและปรับแบบจากข้อมูลฤดูกาล

กระบวนการเรียนรู้

1. เริ่มจากโจทย์ของเจ้าของพื้นที่ ระบุอาหาร น้ำ รายได้ และกิจกรรมที่ต้องการ
2. สำรวจพื้นที่จริงและทำแผนที่อย่างง่าย ระบุจุดสูงต่ำ ทางน้ำเดิม ดิน แดด ลม และสิ่งปลูกสร้าง
3. กำหนดพื้นที่เก็บน้ำและเส้นทางน้ำ โดยไม่ขวางทางระบายน้ำตามธรรมชาติ
4. วางโซนปลูกพืชตามความชื้นและความถี่ในการดูแล
5. ตรวจทางเข้าเครื่องจักร ความปลอดภัยของคันดิน ความลาดชัน และพื้นที่บำรุงรักษา
6. ทำแผนพัฒนาเป็นช่วง ทดลองใช้ในฤดูฝนและฤดูแล้ง แล้วบันทึกจุดที่ต้องปรับ

รูปแบบกิจกรรม

• เดินชมผังจริงและสังเกตความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่สูง พื้นที่ต่ำ และแหล่งน้ำ
• สาธิตการอ่านทิศทางน้ำจากภูมิประเทศและร่องรอยการไหล
• Workshop วาดผังพื้นที่ของผู้เรียนและจัดลำดับสิ่งที่ควรทำก่อน–หลัง

ออกแบบการเรียนรู้ให้เหมาะกับคณะของคุณ

สามารถเลือกเรียนรู้เป็นฐานเดี่ยว เชื่อมหลายฐาน หรือจัด Workshop ตามเวลา จำนวนผู้เข้าร่วม และเป้าหมายของคณะ