ฐานการทำภาชนะจากพืช

ฐานเรียนรู้สวนป่าริมธาร · LEARNING BY DOING

เปลี่ยนใบ กาบ และเส้นใยพืชให้เป็นภาชนะใช้งานได้ โดยคำนึงถึงความสะอาด ความแข็งแรง และการคืนสู่ธรรมชาติ

แนวคิดของฐาน

วัสดุจากพืชในท้องถิ่นสามารถนำมาทำภาชนะสำหรับใส่อาหาร ของแห้ง ต้นกล้า หรือของตกแต่งได้ การออกแบบต้องเริ่มจากหน้าที่ของภาชนะ เพราะวัสดุและวิธีขึ้นรูปสำหรับอาหารร้อน อาหารชื้น ของแห้ง และงานเพาะปลูกไม่เหมือนกัน

ฐานนี้พาผู้เรียนเห็นวงจรตั้งแต่การเลือกวัสดุ การเตรียม การขึ้นรูป การยึดประกอบ การตรวจคุณภาพ การใช้งาน และการจัดการหลังใช้ โดยหลีกเลี่ยงวัสดุเคลือบหรือสารยึดติดที่ไม่เหมาะกับการสัมผัสอาหาร

เรียนรู้อะไรจากฐานนี้

  • จำแนกใบ กาบ ลำต้น และเส้นใยพืชที่เหมาะกับภาชนะชนิดต่าง ๆ
  • เลือกวัสดุจากอายุ ความหนา ความยืดหยุ่น ความสะอาด และความสม่ำเสมอ
  • ล้าง ผึ่ง ทำให้นิ่ม หรือทำให้แห้งตามวิธีของวัสดุ
  • ออกแบบขนาด รูปทรง รอยพับ จุดรับน้ำหนัก และการระบายอากาศ
  • เลือกวิธียึดด้วยการพับ กลัด เย็บ ผูก หรืออัดขึ้นรูป
  • ทดสอบความแข็งแรง การรั่ว การทนความชื้น และความเหมาะสมกับอาหาร
  • วางแผนใช้เศษวัสดุและจัดการภาชนะหลังใช้งาน

กระบวนการเรียนรู้

  1. กำหนดการใช้งานและขนาดของภาชนะก่อนเลือกวัสดุ
  2. คัดวัสดุที่สะอาด ไม่มีเชื้อรา คราบสารเคมี หรือการปนเปื้อน
  3. เตรียมวัสดุด้วยการล้าง ผึ่ง ตัด หรือทำให้นิ่ม
  4. ทำแม่แบบและตัดชิ้นส่วนให้สม่ำเสมอ
  5. ขึ้นรูปและยึดประกอบด้วยวิธีที่เหมาะกับการใช้งาน
  6. ตัดแต่งขอบ ตรวจความแข็งแรง และทดสอบกับของจริง
  7. ผึ่งให้แห้งก่อนเก็บในที่สะอาดและป้องกันความชื้น

รูปแบบกิจกรรม

  • เดินชมวัสดุจากพืชและตัวอย่างภาชนะหลายรูปแบบ
  • สาธิตการเตรียมวัสดุ การใช้แม่แบบ และการขึ้นรูป
  • Workshop ทำภาชนะหนึ่งชิ้นและทดสอบการใช้งานจริง

ข้อควรระวัง

  • วัสดุสัมผัสอาหารต้องสะอาดและไม่มีสารเคมีหรือเชื้อราปนเปื้อน
  • กาว สี สารเคลือบ ลวด หรือวัสดุยึดต้องเหมาะกับการใช้งานที่กำหนด
  • เครื่องตัด เครื่องกด หรือความร้อนต้องมีอุปกรณ์ป้องกันและผู้ควบคุม
  • ไม่ควรอ้างว่าย่อยสลายได้ทั้งหมด หากยังมีส่วนประกอบสังเคราะห์ปะปน

สิ่งที่ผู้เรียนจะได้รับ

ผู้เรียนสามารถเลือกและเตรียมวัสดุจากพืช ออกแบบภาชนะง่าย ๆ ขึ้นรูป ตรวจคุณภาพ และประเมินความเหมาะสมต่อการใช้งานและการจัดการหลังใช้ได้


ออกแบบการเรียนรู้ให้เหมาะกับคณะของคุณ

สามารถเลือกเรียนรู้เป็นฐานเดี่ยว เชื่อมหลายฐาน หรือจัด Workshop ตามเวลา จำนวนผู้เข้าร่วม และเป้าหมายของคณะ