Mosquito fern · Azolla
Azolla microphylla Kaulf. · SALVINIACEAE
รู้จักแหนแดงอะซอลล่าไมโครฟิลล่าภายใน 30 วินาที
เฟินน้ำขนาดเล็กที่ลอยเป็นกลุ่มบนผิวน้ำและอยู่ร่วมกับจุลชีพตรึงไนโตรเจน ชื่อ A. microphylla ที่ใช้ในภาคเกษตรมีประเด็นอนุกรมวิธาน จึงควรยืนยันสายพันธุ์จากแหล่งต้นพันธุ์
ส่วนที่ใช้
ทั้งต้นเพื่อปุ๋ยพืชสดและการเรียนรู้
จุดเด่น
ตรึงไนโตรเจนร่วมกับจุลชีพ
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0061
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: แหนแดงอะซอลล่าไมโครฟิลล่า
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: แหนแดง, อะซอลล่าไมโครฟิลล่า
- ชื่ออังกฤษ: Mosquito fern · Azolla
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Azolla microphylla Kaulf.
- วงศ์: SALVINIACEAE
ลักษณะทั่วไป
- เฟินน้ำลอยขนาดเล็ก ลำต้นแตกแขนง ใบซ้อนกันเป็นสองพู สีเขียวและอาจเปลี่ยนแดงเมื่อได้รับแสงหรือเกิดความเครียด รากห้อยลงในน้ำ
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- สกุล Azolla พบในหลายภูมิภาคของโลก ส่วนสายพันธุ์ที่ใช้ในสวนต้องตรวจสอบจากแหล่งเพาะเลี้ยงและเอกสารกำกับ
การขยายพันธุ์
- แยกกอหรือช้อนส่วนที่สมบูรณ์ไปเลี้ยงในบ่อใหม่ ป้องกันการปนเปื้อนกับแหนหรือสาหร่ายชนิดอื่น
การปลูกและดูแลรักษา
- เลี้ยงในน้ำตื้นนิ่งหรือไหลช้า มีแสงพอเหมาะ รักษาระดับน้ำและธาตุอาหารโดยเฉพาะฟอสฟอรัส เก็บผลผลิตสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้แน่นเกินไป
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ใช้เป็นวัตถุดิบเสริมอาหารสัตว์ในบางระบบหลังตรวจชนิด คุณภาพน้ำ และสูตรอาหาร ไม่ควรใช้แทนอาหารหลักโดยไม่มีการคำนวณโภชนาการ
คุณค่าทางโภชนาการ
- มีโปรตีนและแร่ธาตุ แต่ค่าแปรผันตามสายพันธุ์ น้ำเลี้ยง อายุเก็บ และสิ่งปนเปื้อน
สารสำคัญและสารให้สี
- มีรงควัตถุ คลอโรฟิลล์ และสารฟีนอลิกตามธรรมชาติ ปริมาณขึ้นกับสภาพเลี้ยง
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- ประโยชน์เด่นมีหลักฐานด้านปุ๋ยพืชสดและอาหารสัตว์เสริม ไม่ใช่หลักฐานรักษาโรคในคน
การนำไปใช้ประโยชน์
- ใช้เป็นปุ๋ยพืชสด วัสดุหมัก พืชเรียนรู้การตรึงไนโตรเจน และอาหารเสริมสัตว์ตามสูตรที่ผู้เชี่ยวชาญกำหนด
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- เก็บ ล้าง ลดน้ำ และใช้สดหรือทำแห้งภายใต้มาตรฐานสุขลักษณะและการตรวจคุณภาพ
ข้อควรระวัง
- อาจสะสมโลหะหนักหรือเชื้อโรคจากน้ำ ห้ามใช้ผลผลิตจากบ่อน้ำเสีย และควรป้องกันการหลุดสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- ควรเก็บตัวอย่างและบันทึกแหล่งต้นพันธุ์ เพราะชื่อ A. microphylla อาจถูกจัดต่างกันในฐานข้อมูลอนุกรมวิธาน