Dragon fruit · Pitaya
Selenicereus undatus (Haw.) D.R.Hunt · CACTACEAE
รู้จักแก้วมังกรภายใน 30 วินาที
กระบองเพชรเลื้อยอิงค้าง ลำต้นเป็นเหลี่ยม ดอกใหญ่บานกลางคืน และให้ผลเปลือกมีครีบ เนื้อขาวหรือสีตามพันธุ์
ส่วนที่ใช้
ผล
จุดเด่น
ผลสีสดและดอกบานกลางคืน
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0072
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: แก้วมังกร
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: พิทายา; ชื่อพ้อง Hylocereus undatus
- ชื่ออังกฤษ: Dragon fruit · Pitaya
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Selenicereus undatus (Haw.) D.R.Hunt
- วงศ์: CACTACEAE
ลักษณะทั่วไป
- กระบองเพชรหลายปี ลำต้นอวบน้ำเป็นสามเหลี่ยมหรือมีปีก เลื้อยและออกรากยึดค้าง ดอกสีขาวขนาดใหญ่บานกลางคืน ผลมีครีบสีเขียว
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อนของทวีปอเมริกาและปลูกเป็นไม้ผลทั่วเขตร้อน
การขยายพันธุ์
- ปักชำท่อนกิ่งหรือเพาะเมล็ด การปักชำให้ผลเร็วและคงลักษณะต้นแม่
การปลูกและดูแลรักษา
- ต้องมีค้างแข็งแรง แดดจัด ดินระบายน้ำดี ให้น้ำพอเหมาะ ตัดแต่งกิ่งและช่วยผสมเกสรในพันธุ์ที่ติดผลยาก
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ผลสุกกินสด ใช้ในเครื่องดื่ม สลัด และของหวาน
คุณค่าทางโภชนาการ
- ให้ใยอาหาร วิตามินซี และแร่ธาตุ โดยปริมาณแตกต่างตามชนิดและสีเนื้อ
สารสำคัญและสารให้สี
- พันธุ์เนื้อแดงมีเบทาเลนเป็นสารให้สี ส่วนเมล็ดมีน้ำมันและกรดไขมัน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- เป็นผลไม้ที่มีคุณค่า แต่ไม่ควรกล่าวอ้างรักษาโรคจากผลหรือผลิตภัณฑ์
การนำไปใช้ประโยชน์
- ปลูกเป็นไม้ผล แปรรูปอาหาร และใช้เรียนรู้การผสมเกสรกลางคืนกับการจัดทรงบนค้าง
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ทำน้ำผลไม้ พิวเร แยม ไอศกรีม หรืออบแห้งโดยควบคุมอุณหภูมิและสุขลักษณะ
ข้อควรระวัง
- หนามขนาดเล็กอาจตำผิว ผลิตภัณฑ์หวานควรควบคุมน้ำตาล และควรล้างเปลือกก่อนผ่า
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- บันทึกสีเนื้อ ความสามารถผสมตัวเอง และช่วงดอกบานเพื่อจัดการผลผลิต