Sombreiro • Butterfly pea tree · Clitoria fairchildiana R.A.Howard · วงศ์ FABACEAE
รู้จักคลิทอเรียภายใน 30 วินาที
ไม้ต้นโตเร็วทรงพุ่มกว้าง ออกดอกสีม่วงชมพูเป็นช่อ เหมาะปลูกเป็นไม้ประดับและให้ร่มเงา ควรมีพื้นที่เพียงพอและดูแลทรงพุ่มให้เหมาะกับบริเวณปลูก
- ส่วนที่ใช้: ดอกและต้นเพื่อประดับ
- จุดเด่น: ดอกสีม่วงและทรงพุ่มให้ร่มเงา
- รหัสพรรณไม้: SPRT-SP-0032
พรรณไม้หมายเลข 32
รู้จักในงานสวนด้วยชื่ออัญชันต้นหรือช่อม่วง เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางในวงศ์ถั่ว แตกกิ่งต่ำ เรือนยอดกว้างและแน่น ใบประกอบ 3 ใบย่อย ดอกสีม่วงรูปดอกถั่วออกเป็นช่อห้อย
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: คลิทอเรีย
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: อัญชันต้น, ช่อม่วง, sombreiro
- ชื่ออังกฤษ: Sombreiro • Butterfly pea tree
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Clitoria fairchildiana R.A.Howard
- วงศ์: FABACEAE
ลักษณะทั่วไป
- รู้จักในงานสวนด้วยชื่ออัญชันต้นหรือช่อม่วง เป็นไม้ต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลางในวงศ์ถั่ว แตกกิ่งต่ำ เรือนยอดกว้างและแน่น ใบประกอบ 3 ใบย่อย ดอกสีม่วงรูปดอกถั่วออกเป็นช่อห้อย
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดในบราซิลและปลูกเป็นไม้ให้ร่มเงาในเขตร้อน เรือนยอดแผ่กว้าง
การขยายพันธุ์
- เพาะเมล็ดหรือขยายจากกิ่งในแหล่งเพาะ; ต้นกล้าต้องมีพื้นที่พอสำหรับทรงพุ่มในอนาคต
การปลูกและดูแลรักษา
- ชอบแดดจัด ดินชุ่มชื้นแต่ระบายน้ำดี ควรเว้นพื้นที่ให้กิ่งแผ่กว้าง และตัดแต่งทรงพุ่มตามความเหมาะสม
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ไม่ใช่อัญชันเถาที่ใช้แต่งสีอาหาร จึงไม่ควรนำดอกหรือส่วนอื่นมากินโดยอาศัยชื่อคล้ายกัน
คุณค่าทางโภชนาการ
- ไม่มีข้อมูลรองรับการใช้เป็นอาหารของสวน จึงไม่จัดเป็นแหล่งโภชนาการ
สารสำคัญและสารให้สี
- ดอกสีม่วงมีรงควัตถุธรรมชาติ แต่ยังไม่มีมาตรฐานใช้เป็นสีอาหารหรือสีย้อมจากต้นนี้
- ห้ามเทียบข้อมูลสารสีของ Clitoria ternatea กับชนิดนี้โดยตรง
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- ยังไม่มีหลักฐานทางคลินิกเพียงพอให้ใช้เป็นสมุนไพรรักษาโรค
- ข้อมูลของอัญชันเถาไม่ควรนำมาแทนข้อมูลอัญชันต้น
การนำไปใช้ประโยชน์
- ปลูกเป็นไม้ประดับและให้ร่มเงา
- ดอกช่วยดึงดูดแมลงผสมเกสร
- เป็นพืชวงศ์ถั่วที่ช่วยสนับสนุนการฟื้นฟูดินผ่านความสัมพันธ์กับจุลินทรีย์บริเวณราก
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ใช้หลักเป็นไม้ประดับ ไม้ให้ร่ม และแหล่งอาหารแมลงผสมเกสร
- การตัดแต่งควรประเมินน้ำหนักกิ่งและโครงสร้างรองรับ
ข้อควรระวัง
- ใช้เพื่อการประดับและเรียนรู้ทางพฤกษศาสตร์ ไม่ควรนำส่วนต่าง ๆ มารับประทานโดยไม่มีข้อมูลความปลอดภัยที่เชื่อถือได้
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- ต้นจริงในสวนปลูกมากกว่า 4 ปี สูงราว 4 เมตร โคนใหญ่ กิ่งกึ่งเลื้อยแผ่ยาว และออกช่อดอกสีม่วงเด่น