Vegetable fern · Diplazium esculentum (Retz.) Sw. · วงศ์ ATHYRIACEAE
รู้จักผักกูดภายใน 30 วินาที
เฟิร์นกินได้ที่ชอบพื้นที่ชื้นและร่มรำไร ยอดอ่อนม้วนกรอบ นิยมลวก ผัด หรือแกง ควรเก็บจากแหล่งน้ำและพื้นที่ปลูกที่สะอาด
ส่วนที่ใช้
ยอดอ่อนและใบอ่อน
จุดเด่น
ผักพื้นบ้านพื้นที่ชื้น
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0019
พรรณไม้หมายเลข 19
เฟิร์นกินได้ ชอบพื้นที่ชื้น ยอดอ่อนม้วนและคลี่เป็นใบเมื่อโต
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: ผักกูด
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: กูดกิน, ผักกูดกินยอด
- ชื่ออังกฤษ: Vegetable fern
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Diplazium esculentum (Retz.) Sw.
- วงศ์: ATHYRIACEAE
ลักษณะทั่วไป
- เฟิร์นกินได้ ชอบพื้นที่ชื้น ยอดอ่อนม้วนและคลี่เป็นใบเมื่อโต
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- กระจายในเขตร้อนของเอเชียและแปซิฟิก พบตามริมน้ำหรือพื้นที่ชุ่มชื้นร่มรำไร
การขยายพันธุ์
- แยกกอหรือขยายด้วยสปอร์; รักษาความชื้นและใช้น้ำสะอาด
การปลูกและดูแลรักษา
- ต้องการความชื้นสูง ดินอินทรียวัตถุ และแสงกรอง
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ยอดอ่อนลวก ผัด หรือทำยำ ควรปรุงสุกก่อนกิน
- เก็บเฉพาะยอดม้วนที่ยืนยันชนิดได้
คุณค่าทางโภชนาการ
- ยอดอ่อนให้ใยอาหาร แคโรทีนอยด์ วิตามินและแร่ธาตุบางชนิด
- ค่าจริงขึ้นกับแหล่งปลูก อายุยอด และการลวก
สารสำคัญและสารให้สี
- มีคลอโรฟิลล์ แคโรทีนอยด์ และสารฟีนอลิก; สีเขียวไวต่อความร้อนและกรด
- ไม่ใช่วัตถุดิบสีย้อมที่คงทน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีการใช้พื้นบ้านและงานทดลองต้านอนุมูลอิสระ แต่หลักฐานทางคลินิกยังจำกัด
- ให้ความสำคัญกับความสะอาดของแหล่งน้ำมากกว่าการกล่าวอ้างยา
การนำไปใช้ประโยชน์
- ยอดอ่อนลวก ผัด หรือปรุงเป็นยำ
- ปลูกเป็นพืชอาหารในพื้นที่ชื้นและร่มรำไร
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ยอดสดคัดขนาด ลวก แช่เย็น หรือแช่แข็ง
- ควบคุมน้ำล้าง เชื้อจุลินทรีย์ และโลหะหนักจากแหล่งน้ำ
ข้อควรระวัง
- ควรปรุงสุกและเก็บจากแหล่งน้ำสะอาดที่ไม่มีสารปนเปื้อน
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- เหมาะสาธิตพืชอาหารในระบบพื้นที่ชุ่มน้ำและความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพน้ำกับความปลอดภัยอาหาร