Rosemary · Salvia rosmarinus Spenn. · วงศ์ LAMIACEAE
รู้จักโรสแมรี่ภายใน 30 วินาที
ไม้พุ่มหอมจากเขตเมดิเตอร์เรเนียน ใบเรียวคล้ายเข็ม มีกลิ่นน้ำมันหอมระเหย ใช้ปรุงอาหารและแต่งกลิ่น ชอบแดดและดินระบายน้ำดี
ส่วนที่ใช้
ใบ ยอดอ่อน และดอก
จุดเด่น
กลิ่นหอมสดชื่น
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0023
พรรณไม้หมายเลข 23
ไม้พุ่มหอม ใบเรียวคล้ายเข็ม มีกลิ่นน้ำมันหอมระเหยชัด
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: โรสแมรี่
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: โรสแมรี, rosemary
- ชื่ออังกฤษ: Rosemary
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Salvia rosmarinus Spenn.
- วงศ์: LAMIACEAE
ลักษณะทั่วไป
- ไม้พุ่มหอม ใบเรียวคล้ายเข็ม มีกลิ่นน้ำมันหอมระเหยชัด
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดแถบเมดิเตอร์เรเนียน ชอบแดด อากาศถ่ายเท และดินไม่อุ้มน้ำ
การขยายพันธุ์
- ปักชำกิ่งกึ่งแก่ได้ง่ายกว่าการเพาะเมล็ด; หลีกเลี่ยงความชื้นแฉะ
การปลูกและดูแลรักษา
- แดดจัด ดินโปร่งแห้งเร็ว รดน้ำเมื่อหน้าดินเริ่มแห้ง
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ใบใช้แต่งกลิ่นเนื้อ อบมันฝรั่ง ขนมปัง และเครื่องดื่มในปริมาณน้อย
- ใช้ใบจากแปลงปลอดสารและล้างก่อนปรุง
คุณค่าทางโภชนาการ
- ใช้เป็นเครื่องเทศปริมาณน้อย ไม่ใช่แหล่งสารอาหารหลัก
- ช่วยเพิ่มกลิ่นรสโดยไม่ต้องเพิ่มน้ำตาล
สารสำคัญและสารให้สี
- มีน้ำมันหอมระเหย เช่น 1,8-cineole, camphor และสารฟีนอลิก เช่น rosmarinic acid/carnosic acid
- สารสกัดโรสแมรีบางชนิดใช้เป็นสารต้านออกซิเดชันในอาหารตามมาตรฐาน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีการใช้พื้นบ้านและงานวิจัยหลายระดับ แต่ไม่ควรอ้างว่าใบชงรักษาโรค
- น้ำมันหอมระเหยเข้มข้นอาจเป็นพิษเมื่อกินและระคายผิว
การนำไปใช้ประโยชน์
- ใบใช้ปรุงอาหารหมัก อบ หรือแต่งกลิ่นเครื่องดื่ม
- ปลูกเป็นสมุนไพรครัวและไม้ประดับ
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ใบสด ใบแห้ง เกลือสมุนไพร สารสกัดต้านออกซิเดชัน และผลิตภัณฑ์กลิ่นหอม
- ทำแห้งอุณหภูมิต่ำช่วยรักษากลิ่น
ข้อควรระวัง
- น้ำมันหอมระเหยเข้มข้นไม่ควรรับประทานเอง และควรใช้ใบปรุงอาหารในปริมาณพอเหมาะ
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- ตัวอย่างสมุนไพรเมดิเตอร์เรเนียนที่ต้องปรับดินและการให้น้ำให้ต่างจากพืชเขตร้อน