White mugwort · Artemisia lactiflora Wall. ex DC. · วงศ์ ASTERACEAE
รู้จักจิงจูฉ่ายภายใน 30 วินาที
ผักสมุนไพรใบหยัก มีกลิ่นเฉพาะ นิยมใช้ยอดอ่อนและใบใส่แกงจืดหรือลวกกิน ต้องล้างให้สะอาดและรับประทานในปริมาณอาหารทั่วไป
ส่วนที่ใช้
ยอดอ่อนและใบ
จุดเด่น
ผักกลิ่นหอมในแกงจืด
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0024
พรรณไม้หมายเลข 24
ไม้ล้มลุกมีกลิ่นเฉพาะ ใบหยัก นิยมเก็บยอดอ่อนมาปรุงอาหาร
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: จิงจูฉ่าย
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: จิงจูฉ่าย, โกฐจุฬาลัมพาใบขาว (ชื่อการค้าบางแห่ง)
- ชื่ออังกฤษ: White mugwort
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Artemisia lactiflora Wall. ex DC.
- วงศ์: ASTERACEAE
ลักษณะทั่วไป
- ไม้ล้มลุกมีกลิ่นเฉพาะ ใบหยัก นิยมเก็บยอดอ่อนมาปรุงอาหาร
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- พืชในสกุล Artemisia จากเอเชียตะวันออก ปลูกเป็นผักกลิ่นหอมในจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
การขยายพันธุ์
- เพาะเมล็ด ปักชำ หรือแยกกอ; เด็ดยอดและตัดแต่งช่วยให้แตกใบอ่อน
การปลูกและดูแลรักษา
- แดดครึ่งวันถึงรำไร ดินชื้นแต่ไม่แฉะ เด็ดยอดให้แตกพุ่ม
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ยอดและใบอ่อนใส่แกงจืด เกาเหลา หรืออาหารร้อนเพื่อเพิ่มกลิ่น
- ใช้พอเหมาะและยืนยันชนิด เพราะชื่อการค้าอาจสับสน
คุณค่าทางโภชนาการ
- เป็นผักใบให้ใยอาหาร วิตามินและแร่ธาตุบางชนิด แต่ข้อมูลเฉพาะพันธุ์ปลูกมีจำกัด
สารสำคัญและสารให้สี
- กลิ่นเกิดจากสารระเหย และพบสารฟีนอลิก/ฟลาโวนอยด์ในงานวิเคราะห์
- คลอโรฟิลล์ให้สีเขียวแต่ไม่คงตัวต่อกรดและความร้อนนาน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีการกล่าวถึงตามภูมิปัญญาและงานทดลอง แต่หลักฐานทางคลินิกยังไม่พอสำหรับคำกล่าวอ้างรักษาโรค
- ไม่ใช้แทนยาและควรระวังการแพ้พืชวงศ์ทานตะวัน
การนำไปใช้ประโยชน์
- ใส่แกงจืด ซุป หรืออาหารที่ต้องการกลิ่นหอมเฉพาะ
- ปลูกเป็นผักสมุนไพรในครัวเรือน
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ผักสด ชุดแกงจืด ใบแห้ง หรือเกลือสมุนไพร
- คุมการยืนยันชนิด สารตกค้าง และความเย็นหลังเก็บ
ข้อควรระวัง
- ผู้แพ้พืชวงศ์ทานตะวันควรระวัง และไม่ควรกล่าวอ้างสรรพคุณรักษาโรคจากการรับประทานทั่วไป
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- พืชกลิ่นหอมสำหรับสอนการจำแนกจากใบและกลิ่น พร้อมย้ำปัญหาชื่อสามัญที่ใช้ปะปน