Thai basil · Ocimum basilicum L. · วงศ์ LAMIACEAE
รู้จักโหระพาภายใน 30 วินาที
สมุนไพรและเครื่องเทศกลิ่นหอมหวาน ใบเขียวและช่อดอกมักมีสีม่วง ใช้ปรุงแกง ผัด และอาหารไทยหลายชนิด ปลูกในแดดและเก็บยอดช่วยให้แตกพุ่ม
- ส่วนที่ใช้: ใบ ยอดอ่อน และดอก
- จุดเด่น: กลิ่นหอมหวานเฉพาะ
- รหัสพรรณไม้: SPRT-SP-0026
พรรณไม้หมายเลข 26
พืชล้มลุกมีกลิ่นหอมหวาน ใบเขียว ก้านและช่อดอกมักมีสีม่วง
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: โหระพา
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: โหระพาไทย, Thai basil
- ชื่ออังกฤษ: Thai basil
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Ocimum basilicum L.
- วงศ์: LAMIACEAE
ลักษณะทั่วไป
- พืชล้มลุกมีกลิ่นหอมหวาน ใบเขียว ก้านและช่อดอกมักมีสีม่วง
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- พืชสกุลกะเพราที่ปลูกแพร่หลายในเอเชียเขตร้อน เป็นพันธุ์ปลูกของโหระพา
การขยายพันธุ์
- เพาะเมล็ดหรือปักชำ; ตัดช่อดอกเมื่อเน้นเก็บใบ
การปลูกและดูแลรักษา
- แดดจัดถึงครึ่งวัน ให้น้ำสม่ำเสมอ เด็ดยอดและปักชำขยายพันธุ์ได้
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ใบและยอดใช้แกง ผัด และกินเป็นผักเคียง
- ใส่ช่วงท้ายการปรุงช่วยรักษากลิ่น
คุณค่าทางโภชนาการ
- ให้ใยอาหาร วิตามินเอในรูปแคโรทีนอยด์ วิตามินเค และแร่ธาตุบางชนิด แต่ปริมาณขึ้นกับจำนวนที่กิน
สารสำคัญและสารให้สี
- กลิ่นมักสัมพันธ์กับ methyl chavicol/estragole และ linalool โดยสัดส่วนแปรตามพันธุ์
- ใบสีม่วงบางส่วนมีแอนโทไซยานิน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีการใช้เป็นสมุนไพรพื้นบ้านและมีงานทดลอง แต่ไม่ควรกล่าวอ้างรักษาโรคจากการกินใบตามปกติ
- น้ำมันหอมระเหยเข้มข้นไม่ควรกินเอง
การนำไปใช้ประโยชน์
- ใช้ในแกง ผัด และอาหารไทยหลายชนิด
- รับประทานสดเป็นผักเคียง
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ใบสด เพสโตแบบไทย ซอส ใบแช่แข็ง และใบแห้ง
- ความร้อนและการอบนานทำให้กลิ่นระเหย
ข้อควรระวัง
- ล้างให้สะอาดก่อนรับประทานสด และใช้สารสกัดเข้มข้นอย่างระมัดระวัง
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- สาธิตพืชกลิ่นหอมและผลของเวลาใส่สมุนไพรต่อกลิ่นอาหาร