Teak
Tectona grandis L.f. · LAMIACEAE
รู้จักสักทองภายใน 30 วินาที
ไม้ต้นผลัดใบขนาดใหญ่ ใบกว้างผิวสาก ดอกเล็กสีขาวออกเป็นช่อใหญ่ และให้เนื้อไม้ทนทาน คำว่า “สักทอง” เป็นชื่อเรียกทางสวนหรือคุณภาพไม้ ไม่ใช่ชนิดพฤกษศาสตร์แยกจากสัก
ส่วนที่ใช้
ใบ ดอก ผล และลักษณะเปลือก
จุดเด่น
ใบใหญ่สากและไม้มีคุณค่า
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0053
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: สักทอง
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: สัก, ปายี้
- ชื่ออังกฤษ: Teak
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Tectona grandis L.f.
- วงศ์: LAMIACEAE
ลักษณะทั่วไป
- ไม้ต้นผลัดใบขนาดใหญ่ ลำต้นเปลาตรง ใบเดี่ยวเรียงตรงข้ามขนาดใหญ่ ผิวสาก ดอกสีขาวขนาดเล็กออกเป็นช่อแยกแขนง ผลกลมมีชั้นกลีบเลี้ยงพองหุ้ม
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงประเทศไทยในพื้นที่ป่าผลัดใบ
การขยายพันธุ์
- เพาะเมล็ดหรือใช้เหง้าสักจากแหล่งพันธุ์ที่เชื่อถือได้ เมล็ดอาจงอกไม่พร้อมกันและต้องจัดการก่อนเพาะ
การปลูกและดูแลรักษา
- ชอบแสงเต็มวัน ดินลึกระบายน้ำดี ไม่ชอบน้ำขัง ระยะปลูกต้องเหมาะกับเป้าหมายและควรควบคุมทรงต้นตั้งแต่ระยะต้น
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ไม่จัดเป็นพืชอาหาร
คุณค่าทางโภชนาการ
- ไม่มีข้อมูลโภชนาการสำหรับการบริโภค
สารสำคัญและสารให้สี
- เนื้อไม้มีสารสกัดหลายกลุ่มที่สัมพันธ์กับสีและความทนทาน แต่ไม่ควรนำไปกล่าวอ้างเป็นยา
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีการใช้พื้นบ้านและงานทดลองบางส่วน แต่หลักฐานทางคลินิกยังไม่เพียงพอสำหรับแนะนำรักษาโรค
การนำไปใช้ประโยชน์
- ให้ร่มเงา เป็นไม้ศึกษาเรื่องป่าเศรษฐกิจ วงปีไม้ การผลัดใบ และการจัดการสวนป่า
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- เนื้อไม้ใช้ในงานก่อสร้างและเครื่องเรือนเมื่อมาจากแหล่งปลูกและการตัดที่ถูกกฎหมาย
ข้อควรระวัง
- การตัด ขนย้าย และค้าไม้ต้องปฏิบัติตามกฎหมายป่าไม้และเอกสารแหล่งที่มา ไม่ควรใช้ใบหรือเปลือกเป็นยาเอง
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- ควรบันทึกแหล่งพันธุ์ อายุปลูก เส้นรอบวง และการแตกกิ่ง เพื่อใช้ติดตามการเจริญเติบโต