Mexican sunflower · Tree marigold
Tithonia diversifolia (Hemsl.) A.Gray · ASTERACEAE
รู้จักดาวดอย (ดาวกระจายไต้หวัน)ภายใน 30 วินาที
ไม้พุ่มอายุหลายปี ดอกช่อสีเหลืองคล้ายทานตะวันและเจริญเร็ว ชื่อท้องถิ่นในสวนยังต้องยืนยันจากภาพต้นจริง เพราะ “ดาวกระจายไต้หวัน” อาจใช้เรียกพืชต่างชนิดในทางการค้า
ส่วนที่ใช้
ใบ ดอกช่อ และรูปทรงต้น
จุดเด่น
ชนิดเบื้องต้น—รอยืนยันจากต้นจริง
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0054
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: ดาวดอย (ดาวกระจายไต้หวัน)
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: ทานตะวันหนู, บัวตอง (ชื่อที่อาจใช้กับชนิดเดียวกันในบางพื้นที่)
- ชื่ออังกฤษ: Mexican sunflower · Tree marigold
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Tithonia diversifolia (Hemsl.) A.Gray
- วงศ์: ASTERACEAE
ลักษณะทั่วไป
- ไม้พุ่มหรือไม้ล้มลุกขนาดใหญ่ ลำต้นแตกกิ่ง ใบเรียงสลับมักเว้าเป็น 3–5 แฉก ดอกเป็นช่อกระจุกแน่นสีเหลืองถึงส้ม ผลแห้งขนาดเล็ก
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดในเม็กซิโกและอเมริกากลาง ปัจจุบันกระจายในเขตร้อนหลายประเทศและอาจหลุดปลูกได้ง่าย
การขยายพันธุ์
- ปักชำกิ่งหรือเพาะเมล็ด การปักชำติดง่ายจึงควรควบคุมเศษกิ่ง
การปลูกและดูแลรักษา
- ชอบแดดจัด ดินระบายน้ำดี ทนสภาพดินค่อนข้างหลากหลาย ตัดแต่งหลังออกดอกและป้องกันการกระจายออกนอกพื้นที่
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ไม่ควรจัดเป็นพืชอาหารโดยไม่มีการยืนยันชนิดและข้อมูลความปลอดภัย
คุณค่าทางโภชนาการ
- ไม่มีข้อมูลโภชนาการมาตรฐานสำหรับการบริโภคทั่วไป
สารสำคัญและสารให้สี
- มีรายงานสารกลุ่มเซสควิเทอร์พีนแลกโทนและฟีนอลิกจากงานวิจัย แต่ชนิดและปริมาณแปรผัน
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- งานด้านสมุนไพรส่วนใหญ่เป็นการศึกษาระดับห้องปฏิบัติการหรือสัตว์ทดลอง ยังไม่เพียงพอสำหรับกล่าวอ้างรักษาโรค
การนำไปใช้ประโยชน์
- ปลูกประดับ ใช้ชีวมวลคลุมดินหรือทำปุ๋ยหมักเมื่อจัดการอย่างเหมาะสม และเป็นแหล่งอาหารของแมลงผสมเกสร
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- กิ่งและใบสามารถสับทำวัสดุคลุมดินหรือปุ๋ยหมัก ไม่ควรปล่อยช่อเมล็ดสุกกระจาย
ข้อควรระวัง
- อาจแพร่กระจายรวดเร็วและเบียดพืชอื่น ควรตัดช่อดอกก่อนเมล็ดแก่และไม่ทิ้งกิ่งสดในพื้นที่ธรรมชาติ
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- ต้องเทียบภาพใบ ดอก ความสูง และลำต้นกับต้นจริงก่อนยืนยันชื่อ หากดอกหรือใบไม่ตรงควรเปลี่ยนชื่อวิทยาศาสตร์