Bamboo grass · Yanang
Tiliacora triandra (Colebr.) Diels · MENISPERMACEAE
รู้จักย่านางภายใน 30 วินาที
ไม้เถาเนื้อแข็งพื้นถิ่นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ใบใช้คั้นเป็นน้ำสีเขียวสำหรับปรุงอาหารอีสานและลาว
ส่วนที่ใช้
ใบ
จุดเด่น
ใบให้สีเขียวในอาหาร
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0067
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: ย่านาง
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: เถาย่านาง, จ้อยนาง
- ชื่ออังกฤษ: Bamboo grass · Yanang
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Tiliacora triandra (Colebr.) Diels
- วงศ์: MENISPERMACEAE
ลักษณะทั่วไป
- ไม้เถาเนื้อแข็งเลื้อยพัน ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปไข่ถึงรูปรี ดอกขนาดเล็กแยกเพศ ผลกลมขนาดเล็กสุกสีแดงถึงดำ
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ พบตามป่าและปลูกใกล้บ้าน
การขยายพันธุ์
- เพาะเมล็ด ปักชำ หรือตอนกิ่ง จัดค้างให้เลื้อย
การปลูกและดูแลรักษา
- ปลูกในดินชุ่มแต่ระบายน้ำดี แดดครึ่งวันถึงรำไร ตัดแต่งเถาและเก็บใบโดยเหลือใบให้ต้นฟื้นตัว
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ใบคั้นใช้ปรุงแกงหน่อไม้ ซุปหน่อไม้ และอาหารพื้นบ้าน
คุณค่าทางโภชนาการ
- ใบมีใยอาหาร แร่ธาตุ คลอโรฟิลล์ และสารพฤกษเคมี แต่ค่าขึ้นกับใบและวิธีเตรียม
สารสำคัญและสารให้สี
- มีสารฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ และรงควัตถุธรรมชาติจากใบ
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- การใช้เป็นอาหารมีประวัติยาวนาน แต่งานวิจัยยังไม่รองรับคำกล่าวอ้างล้างพิษหรือรักษาโรค
การนำไปใช้ประโยชน์
- ใช้เป็นผักแต่งสีและรส เป็นไม้เถาให้ร่มเงา และพืชเรียนรู้ภูมิปัญญาอาหาร
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- คั้นน้ำใบสด แช่เยือกแข็ง หรือทำผงภายใต้มาตรฐานอาหาร
ข้อควรระวัง
- ต้องยืนยันชนิดก่อนใช้ เพราะไม้เถาหลายชนิดคล้ายกัน ล้างใบและใช้ในปริมาณอาหารทั่วไป
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- จัดค้างให้เก็บใบง่ายและบันทึกยอดอ่อน ใบแก่ ดอก และผลเพื่อยืนยันชนิด