Ginger
Zingiber officinale Roscoe · ZINGIBERACEAE
รู้จักขิงภายใน 30 วินาที
พืชล้มลุกมีเหง้าหอมรสเผ็ด ใช้แพร่หลายในอาหารและเครื่องดื่ม เหง้าอ่อนและเหง้าแก่มีรสกับเนื้อสัมผัสต่างกัน
ส่วนที่ใช้
เหง้า
จุดเด่น
เครื่องเทศรสเผ็ดหอม
รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0070
ข้อมูลชื่อและการจำแนก
- ชื่อไทย: ขิง
- ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: ขิงแกลง, ขิงเผือก
- ชื่ออังกฤษ: Ginger
- ชื่อวิทยาศาสตร์: Zingiber officinale Roscoe
- วงศ์: ZINGIBERACEAE
ลักษณะทั่วไป
- พืชล้มลุกอายุหลายปี มีเหง้าแตกแขนงใต้ดิน ลำต้นเทียมตั้งตรง ใบเรียวยาว ช่อดอกเกิดจากเหง้าแยกจากลำต้นใบ
แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย
- เป็นพืชปลูกเก่าแก่ในเอเชียและไม่พบประชากรป่าที่ชัดเจน ปลูกแพร่หลายทั่วเขตร้อน
การขยายพันธุ์
- แยกเหง้าที่มีตาและปลอดโรค
การปลูกและดูแลรักษา
- ปลูกในดินร่วนอินทรียวัตถุสูง ระบายน้ำดี แสงครึ่งวัน รักษาความชื้นแต่ไม่แฉะและหมุนเวียนแปลง
ด้านอาหารและส่วนที่กินได้
- ใช้ปรุงอาหาร ทำเครื่องดื่ม ขิงดอง และขนม
คุณค่าทางโภชนาการ
- ใช้เป็นเครื่องเทศ มีคาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร และสารพฤกษเคมี แต่ปริมาณบริโภคทั่วไปไม่มาก
สารสำคัญและสารให้สี
- มี gingerols, shogaols และน้ำมันหอมระเหย สัดส่วนเปลี่ยนเมื่อให้ความร้อนหรือทำแห้ง
สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน
- มีหลักฐานบางส่วนเรื่องคลื่นไส้ในบริบทจำเพาะ แต่ไม่ควรใช้แทนการวินิจฉัยหรือรักษาโรค
การนำไปใช้ประโยชน์
- ประกอบอาหาร เครื่องดื่ม และเป็นพืชเรียนรู้เรื่องเหง้ากับการเปลี่ยนสารเมื่อแปรรูป
การแปรรูปและสร้างมูลค่า
- ทำขิงดอง ขิงอบแห้ง ผงขิง น้ำขิง หรือผลิตภัณฑ์ปรุงรส
ข้อควรระวัง
- ปริมาณสูงหรือผลิตภัณฑ์เข้มข้นอาจระคายกระเพาะและมีปฏิกิริยากับยาบางชนิด
บันทึกจากสวนป่าริมธาร
- เลือกเหง้าพันธุ์ปลอดโรคและไม่ใช้แปลงที่มีประวัติโรคเหง้าเน่าต่อเนื่อง