88 ขนุนทองส้ม

Jackfruit · Thong Som cultivar
Artocarpus heterophyllus Lam. · MORACEAE

รู้จักขนุนทองส้มภายใน 30 วินาที

ขนุนพันธุ์การค้าที่เนื้อยวงมีสีส้มทองและกลิ่นรสเฉพาะ ชื่อพันธุ์ควรยืนยันจากต้นแม่และผลจริง

ส่วนที่ใช้
ยวงสุกและเมล็ดปรุงสุก

จุดเด่น
เนื้อยวงสีส้มทอง

รหัสพรรณไม้
SPRT-SP-0088

ข้อมูลชื่อและการจำแนก

  • ชื่อไทย: ขนุนทองส้ม
  • ชื่อท้องถิ่น/ชื่ออื่น: ทองส้ม
  • ชื่ออังกฤษ: Jackfruit · Thong Som cultivar
  • ชื่อวิทยาศาสตร์: Artocarpus heterophyllus Lam.
  • วงศ์: MORACEAE

ลักษณะทั่วไป

  • ไม้ต้นเขียวชอุ่ม มียางสีขาว ใบเดี่ยว ดอกแยกเพศออกตามกิ่งและลำต้น ผลรวมขนาดใหญ่ ภายในมียวงหุ้มเมล็ดจำนวนมาก

แหล่งกำเนิดและถิ่นอาศัย

  • ขนุนมีถิ่นกำเนิดในเอเชียใต้ถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนทองส้มเป็นพันธุ์ปลูก

การขยายพันธุ์

  • เสียบยอดหรือทาบกิ่งจากต้นแม่พันธุ์แท้

การปลูกและดูแลรักษา

  • ปลูกแดดจัด ดินระบายน้ำดี เว้นพื้นที่ให้ทรงพุ่ม รองรับผลใหญ่และตัดแต่งกิ่งที่เสียหาย

ด้านอาหารและส่วนที่กินได้

  • ยวงสุกกินสด เนื้ออ่อนใช้ปรุงอาหาร และเมล็ดต้องทำให้สุกก่อนกิน

คุณค่าทางโภชนาการ

  • ยวงให้คาร์โบไฮเดรต ใยอาหาร วิตามินและแร่ธาตุ ส่วนเมล็ดมีแป้งและโปรตีน

สารสำคัญและสารให้สี

  • มีแคโรทีนอยด์และสารฟีนอลิก สีส้มอาจสัมพันธ์กับรงควัตถุแต่ต้องวิเคราะห์เฉพาะพันธุ์

สรรพคุณทางสมุนไพรและระดับหลักฐาน

  • เป็นอาหาร ไม่ควรกล่าวอ้างรักษาโรค

การนำไปใช้ประโยชน์

  • ปลูกเป็นไม้ผล แปรรูปอาหาร และเรียนรู้เรื่องผลรวมกับการออกผลตามลำต้น

การแปรรูปและสร้างมูลค่า

  • ทำขนุนอบแห้ง แช่แข็ง ทอด หรือผลิตภัณฑ์จากขนุนอ่อน

ข้อควรระวัง

  • ยางอาจระคายผิว ผู้แพ้ยางธรรมชาติหรือผลไม้บางชนิดควรระวัง และต้องรองรับผลไม่ให้หล่น

บันทึกจากสวนป่าริมธาร

  • บันทึกสี ความหนา ความกรอบ ความหวาน และแหล่งยอดพันธุ์

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

  1. Plants of the World Online — Artocarpus heterophyllus
  2. กรมวิชาการเกษตร — ขนุน